Informatie

Situatie

Men spreekt veel over mishandeling, maar nooit over oudermishandeling. Dit is nog een groot taboe. Oudermishandeling bestaat nog maar sinds een paar jaar en wordt erger en erger. Ouders hebben geen autoriteit meer over hun kinderen en sinds de zaak Dutroux zijn er zoveel wetten bijgekomen voor de bescherming van het kind dat de ouders niets meer te zeggen hebben.

Niemand gelooft deze mensen die mishandeld worden door hun kinderen. Ze schamen zich, gaan denken dat het hun eigen schuld is en vragen zich af waar alles is misgelopen. Ze hebben schrik om erover te praten en die ene keer dat ze om hulp vragen, gelooft men hen niet en worden ze vernederd. Ze zijn ten einde raad en weten niet meer wat te doen.

Wat is oudermishandeling?

Ten eerste mag je oudermishandeling niet verwarren met ouderenmishandeling. Er is een duidelijk verschil tussen de twee. Oudermishandeling is niet alleen de minst onderzochte, maar ook de laatste onderzochte vorm van interfamiliaal geweld. Pas in 1979 verscheen het eerste wetenschappelijke artikel. Het gaat hier om een eeuwenoud taboe, dat gepaard gaat met ongeloof, verontwaardiging en schaamte. Niet zelden worden ouders vaak zelf verantwoordelijk gesteld. Toch komt de problematiek vrij frequent voor, het maakt deel uit van een complexe gezinsproblematiek.

Dit is een korte omschrijving van Wurfbain en van Oosten (1982) over oudermishandeling:
Het gaat om regelmatige, dus niet-incidentele, lichamelijke aanvallen of bedreigingen met geweld (ook psychisch of moreel) zonder dodelijke afloop door een inwonend kind (tot 24 jaar), dat om een of andere reden nog afhankelijk is van ouders.

Concreet kan dit zich op verschillende manieren manifesteren. Oudermishandeling begint meestal met brutaliteit, dreigingen en chantage. Wat later gaat het kind opzettelijk dierbare spullen van de ouders stelen of vernielen. Nog later komt er fysiek geweld bij zoals schoppen en slaan.
Oudermishandeling komt niet vaker voor in eenoudergezinnen of gezinnen waar beide ouders uit werken gaan. Het komt voor in alle sociale klassen van de maatschappij.
Veel daders komen voor de buitenwereld lief en allesbehalve gewelddadig over. Ze bekladden hun ouders, verzinnen allerlei verhalen en trekken zo de aandacht.

Waar kan men hulp zoeken?

Zoals je uit de getuigenis van Marianna kan afleiden, bestaat er eigenlijk geen vorm van hulpverlening voor oudermishandeling. Toch is het belangrijk dat men over zijn problemen spreekt en de buitenwereld ervan bewust maakt dat oudermishandeling wel degelijk bestaat. Dit is de enige manier om het taboe te doorbreken en hulpverlening af te dwingen.

Er zijn wel enige instanties die slachtoffers van oudermishandeling zouden moeten kunnen helpen, maar ze zijn er niet in gespecialiseerd om het probleem grondig aan te pakken. Marianna raadt in haar getuigenis ten stelligste af om hulp te zoeken bij sociaal assistenten. Zij kijken alleen naar het kind en luisteren niet naar de ouders. Ook het gerecht kon haar niet helpen.
Ze raadt aan om naar de politie te gaan en pv's te laten opmaken over het gewelddadig gedrag van het kind. Enige echte hulp zou men kunnen zoeken bij een goede psycholoog of psychiater.

De Wet

Is er een wet die mensen in deze situatie beschermt? Wat houdt deze wet in en wat zijn de gevolgen ervan?
Oudermishandeling valt onder Artikel 410 in het strafwetboek. Dit is de inhoud van dit artikel:

AFDELING II. - OPZETTELIJK DODEN, NIET DOODSLAG GENOEMD, EN OPZETTELIJK TOEBRENGEN VAN LICHAMELIJK LETSEL.
Art. 410. <W 2000-11-28/35, art. 30, 029; Inwerkingtreding : 27-03-2001> Indien de schuldige, in de gevallen omschreven in de artikelen 398 tot 405, de misdaad of het wanbedrijf pleegt tegen zijn vader, moeder of andere bloedverwanten in de opgaande lijn, wordt de minimumstraf bedoeld in die artikelen verdubbeld in geval van gevangenisstraf en met twee jaar verhoogd in geval van opsluiting.
Hetzelfde geldt ingeval de schuldige de misdaad of het wanbedrijf heeft gepleegd tegen zijn echtgenoot of de persoon met wie hij samenleeft of samengeleefd heeft en een duurzame affectieve en seksuele relatie heeft of gehad heeft.
(Bovendien wordt de maximumstraf, in het geval bepaald in artikel 398, eerste lid, verhoogd tot gevangenisstraf van een jaar.) <W 2003-01-28/33, art. 2, 038; Inwerkingtreding : 22-02-2003>

Meer informatie en wetten kan je vinden op www.juridat.be. Ga naar 'wetgeving' en zoek onder Juridische aard naar 'strafwetboek'. Uit de lijst kies je het tweede resultaat. Je vindt artikel 410 onder Boek 2 - Titel VIII - Hoofdstuk I - Afdeling II

Je merkt direct dat deze wet enkel geldt in situaties waarbij zich criminele feiten hebben voorgedaan met lichamelijk letsel of de dood tot gevolg. Deze wet is nutteloos bij oudermishandeling, want dit gaat het probleem aanpakken wanneer het te laat is.

- top -